Özet
Gebelikte hemoroid, anne adaylarının çok sık yaşadığı ama çoğu zaman konuşmaktan çekindiği yakınmalardan biridir. Makatta kaşıntı, dolgunluk, dışkılarken ağrı, dışarı doğru küçük bir şişlik hissi ve bazen tuvalet kâğıdında kan görülmesi en sık anlatılan belirtilerdir. Çoğu zaman ikinci ve üçüncü trimesterde daha belirginleşir.
Hemoroid rahatsız edici olabilir; ama gebelikte görüldüğünde her zaman tehlikeli anlam taşımaz. Asıl önemli olan, tabloyu artıran etkenleri azaltmak ve hangi belirtilerde bunu sadece hemoroid diye düşünmemeniz gerektiğini bilmektir.
Gebelikte hemoroid neden daha sık görülür?
Hemoroid, anüs ve alt rektum çevresindeki damarların genişleyip şişmesiyle oluşur. Gebelikte bu durumu kolaylaştıran birkaç neden aynı anda devreye girer:
- büyüyen rahmin pelvis ve rektum çevresine bası yapması
- damar duvarlarında gevşeme eğilimi
- kabızlığın daha sık görülmesi
- dışkılarken ıkınma
- uzun süre ayakta kalma veya uzun süre oturma
Bazı kadınlarda gebelikten önce sessiz olan hemoroid, gebelikte ilk kez belirti vermeye başlar.
En sık belirtiler nelerdir?
Gebelikte hemoroid şu yakınmalara yol açabilir:
- makatta kaşıntı
- dışkılama sırasında ağrı veya yanma
- makatta ele gelen şişlik
- dışkı üzerinde veya tuvalet kâğıdında parlak kırmızı kan
- otururken rahatsızlık
İç hemoroidler bazen daha az ağrılı olabilir ama kanamayla fark edilir. Dış hemoroidler ise daha çok ağrı ve dolgunluk hissi yapabilir.
Kabızlık ile ilişkisi neden bu kadar güçlüdür?
Gebelikte hemoroidin en önemli eşlikçisi çoğu zaman kabızlıktır. Kabızlık olduğunda dışkı sertleşir, tuvalette daha uzun kalınır ve daha fazla ıkınma olur. Bu da hemoroidleri büyütebilir veya daha ağrılı hale getirebilir.
Bu nedenle hemoroidi yönetmenin en etkili yolu çoğu zaman sadece krem değil, kabızlığı da aynı anda kontrol etmektir. Eğer dışkı yumuşar ve ıkınma azalırsa belirtiler belirgin şekilde hafifleyebilir.
Evde hangi önlemler rahatlatabilir?
Gebelikte hemoroid yakınmalarında önce daha basit ve güvenli yöntemler öne çıkar:
- lifli beslenmek
- yeterli sıvı almak
- tuvaleti ertelememek
- uzun süre ıkınmamak
- uzun süre ayakta veya oturur kalmamak
- kısa yürüyüşlerle bağırsak hareketini desteklemek
- ılık oturma banyosu yapmak
- dış bölgeyi nazikçe temizlemek
- kısa süreli soğuk kompres uygulamak
Kuru tuvalet kâğıdı yerine daha nazik temizlik yöntemleri birçok kadında rahatlama sağlar. Bölgeyi tahriş ederek silmek şikâyeti artırabilir.
Hangi durumda ilaç veya muayene gerekir?
Bazı kadınlarda yalnızca yaşam tarzı düzenlemeleri yeterli olmaz. O zaman hekim önerisiyle gebelikte kullanılabilen topikal ürünler veya dışkı yumuşatıcılar gündeme gelebilir. Ancak kendi kendinize her ürünü başlamak doğru değildir.
Aşağıdaki durumlarda muayene gerekir:
- kanama tekrarlıyorsa
- ağrı çok belirginse
- dışarıda mor, sert ve ağrılı şişlik hissediliyorsa
- dışkılama çok zor hale geldiyse
- anal bölgede çatlak düşündüren keskin ağrı varsa
- kanamanın gerçekten hemoroidden gelip gelmediği net değilse
Her makattan kanama hemoroid değildir. Bu ayrım özellikle önemlidir.
Doğumdan sonra kendiliğinden düzelir mi?
Gebelikte başlayan hemoroidlerin bir kısmı doğumdan sonra, özellikle kabızlık azaldığında ve pelvik bası düzeldiğinde belirgin şekilde hafifler. Ancak doğum sonrası dönemde de bir süre devam edebilir. Özellikle zor doğum, uzun ıkınma dönemi veya postpartum kabızlık yaşayan kadınlarda daha inatçı olabilir.
Bu nedenle “nasıl olsa doğumdan sonra tamamen geçer” diye çok rahatsız edici belirtileri aylarca bekletmek doğru olmaz.
Sık yanlış bilinenler
Gebelikte hemoroid varsa hiçbir şey yapılamaz
Hayır. Çoğu kadında lif, su, kabızlık kontrolü ve basit desteklerle belirgin rahatlama sağlanır.
Hemoroid sadece doğumdan sonra olur
Doğru değildir. Çoğu kadın ilk yakınmayı gebelik sırasında yaşar.
Kan gördüysem kesin hemoroiddir
Hayır. Anal fissür ve başka nedenler de olabilir. Şüphede muayene gerekir.
En iyi çözüm tuvalete mümkün olduğunca az gitmektir
Hayır. Tuvaleti ertelemek dışkıyı daha sert hale getirerek şikâyeti artırabilir.
Gebelikte hemoroid sık görülür ve çoğu zaman ciddi değildir; ama günlük konforu belirgin bozabilir. En doğru yaklaşım, kabızlığı ve ıkınmayı azaltmak, bölgeyi tahriş etmemek ve olağan dışı kanama ya da şiddetli ağrı varsa bunu sadece hemoroid diye geçiştirmemektir.
Sık Sorulan Sorular
- Gebelikte hemoroid en çok ne zaman görülür?
- Birçok kadında ikinci ve üçüncü trimesterde daha belirgin hale gelir.
- Gebelikte hemoroid neden olur?
- Büyüyen rahmin basısı, damar gevşemesi, kabızlık ve ıkınma en önemli nedenler arasındadır.
- Gebelikte hemoroide ne iyi gelir?
- Lifli beslenme, yeterli su, kabızlığı önleme, ılık oturma banyosu ve nazik temizlik çoğu kadında rahatlatıcı olur.
- Kanama varsa mutlaka hemoroid midir?
- Hayır. Anal fissür ve başka nedenler de olabilir; tekrarlayan kanamada muayene gerekir.
- Doğumdan sonra hemoroid geçer mi?
- Bir kısmı hafifler; ancak bazı kadınlarda postpartum dönemde de yakınma sürebilir.
İlgili Yazılar
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi