Yumurtalık Kistinde Torsiyon Belirtileri Nelerdir?

Özet

Yumurtalık torsiyonu, yumurtalığın kendi bağları etrafında dönmesi ve damar akımının bozulmasıdır. Bu durum jinekolojik acil kabul edilir. Çünkü tanı ve müdahale gecikirse yumurtalık dokusu zarar görebilir. Yumurtalık kisti olan kadınlarda risk artabilir; çünkü kist yumurtalığın daha ağır ve hareketli hale gelmesine neden olabilir.

Bu nedenle yumurtalık kisti olan bir kadında ani ve şiddetli ağrı geliştiğinde, bunu yalnızca sıradan kist ağrısı gibi düşünmek doğru değildir.

Torsiyon ne demektir?

Torsiyon, yumurtalığın – bazen tüple birlikte – kendi etrafında dönmesi anlamına gelir. Bu dönme önce toplardamar akımını, ardından atardamar akımını bozabilir. Sonuçta yumurtalıkta ödem, şişme ve ilerleyen dönemde doku hasarı gelişebilir.

Kısacası torsiyon, “kist var, ağrı yaptı” tablosundan daha ciddidir. Acil değerlendirme gerektirir.

Yumurtalık kisti neden torsiyon riskini artırır?

Torsiyonun en önemli risk faktörlerinden biri yumurtalığın kitle veya kist nedeniyle büyümesidir. Büyük veya daha ağır bir yumurtalık kendi etrafında daha kolay dönebilir. Bu yüzden yumurtalık kisti olan bir kadında ani ağrı olduğunda torsiyon mutlaka akılda tutulur.

Her kist torsiyon yapmaz. Ama kist varlığında bu olasılık gündeme gelir ve semptomlar ona göre yorumlanır.

En tipik belirtiler nelerdir?

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• ani başlayan tek taraflı kasık veya alt karın ağrısı
• ağrının şiddetli olması
• bulantı
• kusma
• bazen karında hassasiyet

Ağrı bazen kasıktan bacağa veya bele doğru yayılıyor gibi hissedilebilir. Bazı kadınlar bunu “bıçak saplanır gibi” tarif eder.

Ağrı neden bazen gelip gidebilir?

Bu nokta çok önemlidir ve üst sıralardaki pek çok içerikte yeterince anlatılmaz. Torsiyon ağrısı her zaman saatlerce aynı şiddette sabit kalmayabilir. Bazen kısmi dönme ve tekrar açılma nedeniyle dalgalı, kolik tarzda ya da aralıklı olabilir. Yani ağrı bir süre azaldı diye torsiyon tamamen dışlanmaz.

Özellikle birkaç gün içinde tekrarlayan benzer tek taraflı ataklar olduysa bu öykü çok değerlidir.

Ultrason ve Doppler her zaman tanıyı netleştirir mi?

Ultrason çok önemli ilk görüntüleme yöntemidir. Yumurtalığın büyümüş görünmesi, yer değiştirmesi, kistle birlikte olması veya bazı tipik bulgular tanıyı destekleyebilir. Ancak önemli bir gerçek şudur: normal Doppler akımı torsiyonu tamamen dışlamaz.

Bunun nedeni, torsiyonun bazen aralıklı olması veya yumurtalığın çift kanlanma almasıdır. Bu yüzden klinik şüphe güçlüysa, görüntüleme tamamen rahatlatıcı görünse bile karar yalnızca Doppler’e bırakılmaz.

Ne zaman acil davranmak gerekir?

Aşağıdaki durumlarda beklemek doğru değildir:

• ani başlayan şiddetli tek taraflı ağrı
• ağrıya bulantı veya kusmanın eşlik etmesi
• daha önce bilinen yumurtalık kisti varken ağrının belirgin değişmesi
• ağrının gelip gidip sonra daha şiddetli hale gelmesi
• bayılma hissi veya belirgin hassasiyet

Bu gibi durumlarda acil jinekolojik değerlendirme gerekir. Torsiyonda tanı ne kadar erken düşünülürse yumurtalığı koruma şansı o kadar artar.

Sık yanlış bilinenler

Ağrı azaldıysa torsiyon olamaz

Hayır. Ağrı bazen aralıklı olabilir.

Doppler normalse torsiyon kesin dışlanır

Doğru değildir. Normal akım torsiyonu tamamen dışlamaz.

Kist ağrısı ile torsiyon ağrısı aynı şeydir

Hayır. Ani, şiddetli ve bulantı-kusmayla gelen ağrı torsiyon açısından daha dikkatle ele alınır.

Biraz beklemek zarar vermez

Torsiyonda gecikme yumurtalık dokusu açısından önemlidir. Şüphe varsa beklemek doğru değildir.

Yumurtalık torsiyonu, yumurtalık kisti olan bir kadında özellikle akılda tutulması gereken acil durumlardan biridir. Ani başlayan tek taraflı ağrı ve bulantı-kusma birlikteyse tabloyu “kist sancısıdır” diye geçiştirmemek gerekir. Erken şüphe, doğru zamanda müdahalenin en önemli adımıdır.