Menopozda Hormon Tedavisi Kilo Aldırır mı?

Özet

Menopoz döneminde kilo artışı ve özellikle karın bölgesinde yağlanma çok sık görülür. Bu nedenle birçok kadın hormon tedavisi düşünürken ilk olarak “Beni daha da şişirir mi?” diye sorar. Bu kaygı anlaşılırdır. Ama bu konuda en önemli gerçek şu: Orta yaşta kilo değişiminin ana nedeni çoğu zaman hormon tedavisi değil; yaşla birlikte kas kütlesinin azalması, metabolik hızın düşmesi, uyku bozulması, hareketin azalması ve yağ dağılımındaki değişimdir.

Yani HRT bu dönemde kilo konusunun tek açıklaması değildir. Bazı kadınlar başlangıçta şişkinlik ya da memelerde dolgunluk hissedebilir, ama bu durum kalıcı yağ kazanımıyla aynı şey değildir.

Menopozda kilo artışının asıl nedenleri nelerdir?

The Menopause Society hasta notu, orta yaş kilo artışında en önemli başlıkların şunlar olduğunu vurgular:

• yaşla birlikte kas kaybı
• dinlenme halinde daha az enerji harcama
• östrojen azalmasına bağlı yağ dağılımında değişim
• uyku bozukluğu
• stres
• fiziksel aktivitede azalma

Bu nedenle birçok kadın aynı beslendiğini düşündüğü halde kilo aldığını fark eder. Sorun çoğu zaman tek bir öğünden değil, enerji dengesindeki yavaş değişimden kaynaklanır.

HRT neden haksız yere suçlanır?

Çünkü HRT çoğu zaman zaten kilo alınmaya daha yatkın olunan yaşlarda başlanır. Yani iki olay aynı dönemde gerçekleşir. Kadın, menopoz geçişinde kilo almaya başlar ve aynı dönem HRT düşünür. Böyle olunca tüm değişim tedaviye bağlanabilir.

Ayrıca bazı kadınlarda tedavinin ilk haftalarında hafif şişkinlik, memede dolgunluk veya su tutma hissi olabilir. Bu his kalıcı yağ artışıyla karıştırılabilir.

Gerçek kilo artışı ile geçici şişkinlik nasıl ayrılır?

Geçici şişkinlik daha çok şu şekilde hissedilir:

• kıyafetlerde anlık sıkılık
• memelerde dolgunluk
• birkaç hafta içinde dalgalanan şişlik hissi

Gerçek kilo artışı ise genellikle haftalar ve aylar içinde daha kalıcı şekilde olur. Özellikle karın çevresi artışı, kas kaybı ve hareket azlığı daha belirgin rol oynar. Bu nedenle “iki haftadır şişkinim, demek ki yağ aldım” diye düşünmek her zaman doğru değildir.

HRT kilo vermeyi sağlar mı?

Hayır. HRT bir kilo verme tedavisi değildir. Ancak bazı kadınlarda sıcak basması, uykusuzluk ve yorgunluğu azaltarak daha iyi hareket etmeyi ve yaşam kalitesini destekleyebilir. Dolayısıyla dolaylı olarak yaşam düzenini düzeltmeye katkı sağlayabilir. Ama tek başına yağ yaktıran ya da kilo verdiren bir yöntem gibi düşünülmemelidir.

En gerçekçi yaklaşım, HRT'yi semptom tedavisi olarak görmek; kilo yönetimini ise uyku, beslenme, direnç egzersizi ve hareket planıyla ele almaktır.

Orta yaşta yağ dağılımı neden değişir?

Menopozla birlikte östrojen düzeyindeki düşüş, yağın vücutta birikme şeklini değiştirebilir. The Menopause Society notunda bu değişimin özellikle karın bölgesinde yağlanmayı artırabildiği belirtilir. Bu durum sadece tartıda artış değil, bel çevresinde kalınlaşma hissi olarak da fark edilir.

Bu nedenle bazı kadınlar “aynı kilodayım ama vücudum değişti” diye tarif eder. Bu gözlem çoğu zaman doğrudur.

Hangi durumda başka nedenler de araştırılmalıdır?

Kilo değişimi her zaman yalnızca menopoz ve yaşam tarzıyla açıklanmaz. Şu durumlarda başka nedenler de düşünülmelidir:

• çok hızlı kilo alımı
• belirgin ödem
• aşırı yorgunluk
• saç dökülmesi ve soğuk intoleransı gibi tiroid belirtileri
• aşırı susama veya gece sık işeme
• depresif belirtiler ve belirgin iştah değişimi

Bu durumda yalnızca “menopoz işte” deyip geçmek doğru olmaz.

Sık yanlış bilinenler

HRT doğrudan kilo aldırır

Hayır. Orta yaş kilo artışının ana nedeni çoğu zaman yaş, kas kaybı, uyku ve yaşam tarzıdır.

HRT başlarsam zayıflarım

Doğru değildir. HRT kilo verme tedavisi değildir.

Başlangıçtaki şişkinlik gerçek yağ artışıdır

Her zaman değil. Geçici dolgunluk ve su tutma hissi kalıcı yağ artışıyla aynı şey değildir.

Menopozda kilo artışı kaçınılmazdır, yapılacak bir şey yoktur

Hayır. Yaşam tarzı ve özellikle kas kütlesini koruyacak hareket planı çok önemlidir.

Menopozda kilo artışı gerçek bir sorundur; ama bunun tek faili hormon tedavisi değildir. HRT'yi kilo üzerinden değil, semptom kontrolü ve genel yaşam kalitesi açısından değerlendirmek daha doğrudur. En iyi sonuç, menopoz yönetimini uyku, hareket, beslenme ve doğru tedavi kararlarıyla birlikte ele aldığınızda ortaya çıkar.