Özet
Mesane sarkması ya da tıbbi adıyla sistosel, mesanenin vajinanın ön duvarına doğru bombeleşmesidir. Pelvik destek dokular zayıfladığında gelişir. Bazı kadınlarda yalnızca muayenede fark edilirken, bazılarında vajinal baskı, işeme zorluğu veya mesaneyi tam boşaltamama hissi yaratabilir.
Bu durum çoğu zaman yavaş gelişir. Bu nedenle kişi başlangıçta yalnızca hafif bir dolgunluk hissiyle fark edebilir. Zaman içinde idrarla ilgili belirtiler daha belirgin hale gelebilir.
Sistosel ne demektir?
RCOG, anterior vajinal duvar prolapsusunu yani ön duvar sarkmasını, mesane ve bazen üretranın vajinanın ön duvarına doğru bulging yapması olarak tanımlar. Halk arasında bunun en yaygın karşılığı mesane sarkmasıdır.
Bu tablo hafif olduğunda hiçbir belirti vermeyebilir. Ama destek kaybı arttıkça hem baskı hissi hem de mesane belirtileri artabilir.
En sık belirtiler nelerdir?
Mesane sarkmasında en sık şu yakınmalar görülür:
- vajinada baskı veya dolgunluk
- aşağı çekilme hissi
- ele gelen yumuşak şişlik
- idrarı tam boşaltamama hissi
- sık işeme
- işeme sonrası yeniden tuvalet ihtiyacı
- bazen öksürürken veya hareketle kaçırma
Belirtiler çoğu zaman gün sonunda, uzun süre ayakta kalınca veya kabızlık arttığında belirginleşebilir.
Neden olur ve kimlerde daha sık görülür?
Sistosel oluşumunu kolaylaştıran etkenler diğer prolapsus türlerine benzer:
- gebelik ve doğum
- yaşla birlikte destek dokularda zayıflama
- menopoz
- fazla kilo
- kronik kabızlık ve ıkınma
- kronik öksürük
- ağır kaldırma
Bazı kadınlarda mesane sarkması tek başına görülür, bazılarında rahim veya arka duvar sarkması da eşlik eder.
Her sistosel ameliyat gerektirir mi?
Hayır. RCOG hasta bilgisinde de vurgulandığı gibi hafif prolapsuslar belirti vermeyebilir ve tedavi her zaman gerekli olmayabilir. Karar, sadece muayenede görülen dereceye göre değil; sizin yaşam kalitenizi ne kadar etkilediğine göre verilir.
Örneğin belirgin şikâyet yaratmayan hafif sistoseller çoğu zaman izlenebilir.
Ameliyatsız ilk yaklaşım neleri içerir?
İlk basamakta çoğu zaman şu başlıklar düşünülür:
- pelvik taban kas egzersizleri
- kabızlığı azaltmak
- fazla kiloyu yönetmek
- uzun süreli öksürük gibi basıncı artıran nedenleri tedavi etmek
- uygun hastalarda peser kullanımı
RCOG bilgi notuna göre peserler özellikle uterin prolapsus ve anterior duvar prolapsusunda yani sistoselde faydalı olabilir. NICE da semptomatik hafif-orta prolapsusta pelvik taban kas eğitiminin önemli bir ilk basamak olduğunu belirtir.
Hangi durumda daha ayrıntılı değerlendirme gerekir?
Aşağıdaki durumlar varsa daha ayrıntılı inceleme uygun olur:
- idrarı başlatmakta zorlanma
- işeme sonrası belirgin boşaltamama hissi
- tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
- ele gelen belirgin kitle
- vajinal baskının günlük yaşamı belirgin bozması
- sarkma ile birlikte idrar kaçırmanın artması
Bu tür belirtilerde yalnızca destekleyici öneriler değil, daha planlı ürojinekolojik değerlendirme yararlı olabilir.
Sık yanlış bilinenler
Mesane sarkması varsa mutlaka ameliyat gerekir
Hayır. Belirtilerin düzeyine göre izlem ve ameliyatsız seçenekler yeterli olabilir.
Sistosel sadece yaşlı kadınlarda görülür
Doğru değildir. Daha genç kadınlarda da özellikle gebelik ve doğum sonrası görülebilir.
İdrar yapabiliyorsam sarkma önemsizdir
Her zaman değil. Mesaneyi tam boşaltamama hissi ve sık enfeksiyon da önemli olabilir.
Peser sadece ameliyat olamayacak hastalar içindir
Hayır. Uygun birçok hastada ameliyatsız destek seçeneği olarak düşünülebilir.
Mesane sarkması, çoğu zaman baskı hissi ve işeme yakınmalarıyla fark edilen bir pelvik destek sorunudur. Her sistosel ameliyat gerektirmez; ama günlük yaşamı etkileyen belirtiler varsa bunu yalnızca “yaşla olur” diye düşünmeden değerlendirmek gerekir. En doğru karar, bulgunun derecesiyle birlikte yarattığı rahatsızlığa göre verilir.
Sık Sorulan Sorular
- Mesane sarkması nedir?
- Mesanenin vajinanın ön duvarına doğru bombeleşmesidir.
- Sistoselin en sık belirtisi nedir?
- Vajinada baskı, dolgunluk ve mesaneyi tam boşaltamama hissi en sık belirtilerdendir.
- Her sistosel ameliyat gerektirir mi?
- Hayır. Belirti düzeyi ve yaşam kalitesine etkisi karar vermede daha önemlidir.
- Peser sistoselde işe yarar mı?
- Uygun hastalarda evet. Özellikle anterior duvar prolapsusunda destekleyici seçenek olabilir.
- Ne zaman daha ayrıntılı değerlendirme gerekir?
- Tekrarlayan enfeksiyon, belirgin boşaltma zorluğu veya ele gelen kitle varsa değerlendirme gerekir.
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi