Özet
Peser, vajina içine yerleştirilen ve sarkan pelvik organlara mekanik destek sağlayan bir cihazdır. Çoğu zaman silikon benzeri esnek materyallerden yapılır. Pelvik organ sarkmasında ameliyatsız seçeneklerden biridir. Özellikle ameliyattan kaçınmak isteyen, cerrahiyi erteleyen ya da cerrahi açısından ek risk taşıyan kadınlarda önemli bir seçenektir.
Peser her kadın için aynı değildir. Farklı boyutları ve şekilleri vardır. Uygun peseri bulmak bazen birkaç deneme gerektirebilir.
Peser tam olarak nedir?
RCOG ve NHS hasta bilgilerinde peser; vajina içine yerleştirilen, uterus, mesane ve bazen bağırsağa destek sağlayan cihaz olarak tanımlanır. Temel amacı, sarkma hissini ve buna bağlı baskıyı azaltmaktır. Bazı kadınlarda mesane belirtilerini de hafifletebilir.
En sık kullanılan tiplerden biri halka şeklindeki ring peserdir. Ama her sarkma için aynı tip uygun olmayabilir.
Kimlerde daha çok düşünülür?
Peser şu durumlarda sık gündeme gelir:
- ameliyat istemeyen kadınlarda
- ameliyatı daha ileri bir tarihe ertelemek isteyenlerde
- ileride gebelik planlayanlarda
- cerrahi risk taşıyan kişilerde
- hafif-orta düzey ama rahatsız edici prolapsus belirtilerinde
Bu nedenle peser sadece “ameliyat olamayacak yaşlı hastalar” için değildir. Daha geniş bir kullanım alanı vardır.
Hangi sarkma tiplerinde daha yararlı olabilir?
RCOG hasta bilgisinde, peserlerin özellikle uterin prolapsus ve anterior duvar prolapsusunda yani mesane sarkmasında daha yararlı olabildiği belirtilir. Arka duvar sarkmalarında etkisi daha değişken olabilir.
Yani her prolapsus tipinde aynı başarı beklenmez. Bu nedenle cihaz seçimi muayeneye göre yapılır.
Takılması nasıl olur?
Peser genellikle klinikte doktor veya uzman hemşire tarafından takılır. Önce vajinal muayene ile hangi tip ve boyutun uygun olabileceği değerlendirilir. Daha sonra cihaz yerleştirilir ve doğru oturup oturmadığı kontrol edilir.
Yerleştirme sırasında hafif rahatsızlık olabilir; ama belirgin ağrı beklenmez. Eğer takıldıktan sonra sürekli ağrı, düşme hissi veya rahatsızlık varsa uyum yeniden değerlendirilir.
Peserle yaşarken nelere dikkat edilir?
Uygun yerleştirilen bir peserle birçok kadın günlük yaşamını sürdürebilir. Bazı kadınlar cihazın varlığını kısa sürede daha az fark etmeye başlar. Ancak şu başlıklar izlenmelidir:
- vajinal akıntı artışı
- tahriş hissi
- kanama
- ağrı
- cihazın kayması veya düşmesi
Bazı peserlerle cinsel ilişki mümkün olabilir. RCOG, bazı kadınların ve partnerlerinin bunu hissedebileceğini; bazı kadınların ise ilişki öncesi çıkarıp sonra yeniden takmayı tercih edebileceğini belirtir.
Ne sıklıkla kontrol gerekir?
RCOG hasta bilgisinde, peserlerin genellikle 4–6 ayda bir çıkarılıp temizlenmesi ve yeniden yerleştirilmesi önerilir. Bu işlem doktor, hemşire veya uygun hastalarda kişinin kendisi tarafından yapılabilir. Takip aralığı kullanılan tipe, menopoz durumuna ve vajinal dokunun hassasiyetine göre değişebilir.
Uzun süre kontrolsüz bırakmak uygun değildir. Çünkü tahriş, akıntı, ülserasyon veya nadiren cihazın takılı kalması gibi sorunlar gelişebilir.
Hangi durumda peser uygun olmayabilir?
Bazı kadınlar peseri tolere edemez. Bazı durumlarda ise sık kontrol veya farklı bir yaklaşım gerekebilir. Özellikle:
- cihazın tekrar tekrar düşmesi
- belirgin ağrı yapması
- vajinal ülserasyon veya kanama gelişmesi
- ciddi enfeksiyon veya bakım güçlüğü
olursa yöntem yeniden değerlendirilir.
Sık yanlış bilinenler
Peser sadece ameliyat olamayacak hastalar içindir
Hayır. Cerrahiyi ertelemek isteyen veya ameliyatsız destek tercih eden birçok kadın için de uygundur.
Takılırsa mutlaka ağrı yapar
Doğru değildir. Uygun tip ve boyut seçildiğinde belirgin ağrı beklenmez.
Bir kez takılınca yıllarca kontrol gerekmez
Hayır. Düzenli çıkarma, temizlik ve kontrol gerekir.
Peser kullanmak sarkmayı tamamen yok eder
Hayır. Ama semptomları azaltabilir ve destek sağlayabilir.
Peser, pelvik organ sarkmasında etkili ve pratik bir ameliyatsız destek seçeneğidir. En büyük avantajı, cerrahi olmadan rahatlama sağlayabilmesidir. En iyi sonuç ise doğru boyut, düzenli kontrol ve cihazı tolere edebilen hasta seçimiyle elde edilir.
Sık Sorulan Sorular
- Peser nedir?
- Vajina içine yerleştirilen ve pelvik organ sarkmasına destek sağlayan bir cihazdır.
- Peser kimlerde kullanılır?
- Ameliyatsız destek isteyen, cerrahiyi erteleyen veya cerrahiye uygun olmayan kadınlarda sık kullanılır.
- Takılması acı verir mi?
- Yerleştirme sırasında hafif rahatsızlık olabilir ama uygun yerleşimde belirgin ağrı beklenmez.
- Ne sıklıkla kontrol gerekir?
- Genellikle 4–6 ay aralıklarla çıkarılıp temizlenmesi ve yeniden değerlendirilmesi gerekir.
- Peserle cinsel ilişki mümkün mü?
- Bazı peser tiplerinde mümkündür; bazı kadınlar ilişki öncesi çıkarıp sonra yeniden takmayı tercih edebilir.
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi