Özet
Pelvik ağrı denildiğinde birçok kişi ilk olarak rahim, yumurtalıklar ya da enfeksiyonları düşünür. Oysa pelvik ağrının bir nedeni de pelvik taban kaslarının fazla gergin ve gevşemekte zorlanan yapıda olması olabilir. Bu tabloya bazen aşırı aktif pelvik taban ya da hipertonik pelvik taban denir.
Bu durumda sorun kasların güçsüzlüğü değil, sürekli kasılı kalmasıdır. Bu yüzden yaklaşım da farklıdır. Bazı kadınlarda tam bu nedenle standart Kegel egzersizleri yakınmayı artırabilir.
Pelvik taban gerginliği ne demektir?
Imperial NHS hasta bilgisinde overactive pelvic floor, pelvik taban kaslarının gerekli zamanda yeterince gevşeyememesi olarak tanımlanır. Bu kaslar sürekli kasılı veya tetikte gibi davranabilir. EAU kronik pelvik ağrı rehberi de pelvik ağrının bazı olgularında pelvik taban kası aşırı aktivitesi ve miyofasyal tetik noktalarının rol oynayabileceğini belirtir.
Yani pelvik taban her zaman “güçsüz” değildir; bazen tam tersine fazla aktif olabilir.
Pelvik ağrı ile nasıl ilişkilidir?
Kas sürekli gergin kaldığında ağrı ve hassasiyet gelişebilir. Bu ağrı tek bir noktada saplanır gibi olmayabilir. Daha çok şu şekilde hissedilebilir:
- pelvik bölgede sürekli baskı veya gerginlik
- vajina girişinde ağrı
- derin ilişkide ağrı
- tampon kullanırken rahatsızlık
- alt karın ya da kuyruk sokumuna yansıyan ağrı
Bazı kadınlar bu hissi “bir türlü bırakamayan kas” gibi tanımlar. Bu nedenle yalnızca jinekolojik organlara odaklanmak tabloyu eksik açıklayabilir.
Hangi belirtiler bu tabloyu düşündürür?
Pelvik taban gerginliği yalnızca ağrı yapmaz. Şu belirtiler de eşlik edebilir:
- ani sıkışma hissi
- sık işeme
- idrarı başlatmakta zorlanma
- mesaneyi tam boşaltamama hissi
- kabızlık
- dışkılama sırasında zorluk
- ilişki sırasında veya sonrasında ağrı
Imperial NHS bilgi notunda da ağrı, urgency, frequency, kaçırma, boşaltma güçlüğü ve bağırsak belirtilerinin birlikte görülebileceği vurgulanır.
Bu durum neden bazen yanlış anlaşılır?
Çünkü semptomlar ilk bakışta enfeksiyon, sarkma, mesane aşırı aktivitesi veya jinekolojik ağrı gibi görünebilir. Ayrıca birçok kişi pelvik taban denince yalnızca güçlendirme düşünür. Oysa bu tabloda sorun gevşeme kusurudur.
Bu nedenle her pelvik ağrıda ya da her sıkışmada otomatik Kegel vermek doğru yaklaşım değildir. Önce kasların gerçekten ne yaptığı anlaşılmalıdır.
İlk yaklaşım neden gevşeme odaklıdır?
Eğer pelvik taban zaten fazla gerginse, daha fazla kasmak sorunu artırabilir. Bu nedenle ilk yaklaşım çoğu zaman şunları içerir:
- pelvik taban farkındalığı
- diyafragmatik nefes
- gevşeme teknikleri
- uygun fizyoterapi
- ağrı ve davranışsal tetikleyicilerin değerlendirilmesi
EAU rehberi, pelvik taban kası aşırı aktivitesi ve miyofasyal ağrıda uzman fizyoterapinin düşünülmesi gerektiğini vurgular. Yani tedavi yalnızca kuvvetlendirme değildir; bazen gevşemeyi öğretmektir.
Ne zaman başka nedenler de araştırılmalıdır?
Pelvik ağrının tek nedeni her zaman kas gerginliği değildir. Aşağıdaki durumlarda başka nedenler de mutlaka düşünülmelidir:
- ateş
- aniden başlayan çok şiddetli ağrı
- düzensiz kanama
- kötü kokulu akıntı
- gebelik şüphesi
- idrarda kan
- bağırsak alışkanlığında belirgin yeni değişiklik
Bu nedenle pelvik taban gerginliği tanısı, diğer önemli nedenler dışlandıktan sonra daha anlamlı hale gelir.
Sık yanlış bilinenler
Pelvik ağrı varsa kaslarım zayıftır
Hayır. Bazen tam tersine aşırı gergin olabilir.
Her pelvik taban yakınmasında Kegel yapmak gerekir
Doğru değildir. Gergin kaslarda bu yaklaşım uygun olmayabilir.
Ağrı varsa mutlaka rahim veya yumurtalıktan kaynaklanır
Hayır. Pelvik taban kasları da ağrının önemli kaynağı olabilir.
Bu durum psikolojik olduğu için fiziksel tedavi işe yaramaz
Yanlış. Kas gerginliği fiziksel olarak değerlendirilebilir ve hedefe yönelik fizyoterapi fayda sağlayabilir.
Pelvik ağrı bazen pelvik taban kaslarının zayıflığından değil, fazla gerginliğinden kaynaklanır. Böyle bir tabloda ilişki ağrısı, sıkışma, boşaltma zorluğu ve kabızlık birlikte görülebilir. Bu nedenle doğru yaklaşım önce kasların ne durumda olduğunu anlamak, sonra da gerekiyorsa güçlendirme değil gevşeme odaklı tedavi planlamaktır.
Sık Sorulan Sorular
- Pelvik taban gerginliği ne demektir?
- Pelvik taban kaslarının gerektiği kadar gevşeyememesi ve sürekli kasılı kalma eğiliminde olmasıdır.
- Pelvik taban gerginliği ağrı yapar mı?
- Evet. Pelvik bölgede ağrı, baskı, vajina girişinde hassasiyet ve ilişkide ağrı yapabilir.
- Bu tabloda Kegel yapmak doğru mu?
- Her zaman değil. Kaslar zaten fazla gerginse güçlendirme yerine gevşeme odaklı yaklaşım gerekebilir.
- Pelvik ağrı dışında hangi belirtiler olabilir?
- Ani sıkışma, sık işeme, mesaneyi boşaltamama hissi, kabızlık ve dışkılama zorluğu eşlik edebilir.
- Ne zaman başka nedenler araştırılmalıdır?
- Ateş, düzensiz kanama, kötü kokulu akıntı, idrarda kan veya ani şiddetli ağrı varsa başka nedenler mutlaka değerlendirilmelidir.
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi