Histeroskopi Nedir?

Özet

Histeroskopi, rahim içini doğrudan görmeye yarayan ince kameralı bir işlemdir. Kamera, vajinadan ve rahim ağzından geçerek rahim boşluğuna ulaşır. Bu sayede doktor, rahim iç zarını ve boşluğun şeklini doğrudan değerlendirebilir. Bazen yalnızca tanı amaçlı yapılır, bazen de aynı seansta küçük bir polipin alınması veya biyopsi gibi ek işlemler planlanabilir.

Hastalar çoğu zaman histeroskopiyi yalnızca “kamera ile bakma” işlemi gibi düşünür. Oysa en büyük gücü, rahim içini doğrudan görerek aynı anda karar vermeyi kolaylaştırmasıdır. Özellikle rahim boşluğu kaynaklı kanama sorunlarında bu yönü çok değerlidir.

Histeroskopi tam olarak neyi gösterir?

Histeroskopi rahim iç boşluğunu doğrudan görmeyi sağlar. Bu yüzden şu sorulara yanıt vermede çok yardımcı olur:

• rahim içinde polip var mı
• boşluk içine uzanan küçük miyom var mı
• rahim iç zarı kalın veya düzensiz görünüyor mu
• rahim içinde perde, yapışıklık ya da şekil bozukluğu var mı
• düzensiz kanamanın kaynağı rahim boşluğu olabilir mi

Bu doğrudan görüntü avantajı, bazı durumlarda ultrasona göre daha hedefe yönelik değerlendirme yapmayı sağlar.

Hangi şikâyetlerde istenir?

Histeroskopi en sık şu durumlarda gündeme gelir:

• çok yoğun adet kanaması
• adetler arasında ara kanama
• menopoz sonrası kanama
• ultrasonda rahim içinde polip veya kaviteyi bozan bir lezyon şüphesi
• rahim içi biyopsi gerektiren bazı durumlar
• kısırlık değerlendirmesinde seçilmiş olgular
• tekrarlayan düşüklerde rahim boşluğu şeklinin değerlendirilmesi

Bu nedenle histeroskopi yalnızca ameliyat gibi düşünülmemelidir. Çoğu zaman tanı koymayı netleştiren bir değerlendirme basamağıdır.

Ofis histeroskopisi ile ameliyathane histeroskopisi arasındaki fark nedir?

Bu ayrım hasta açısından çok önemlidir.

Ofis histeroskopisi

Poliklinik veya günübirlik işlem alanında yapılır. Çoğu zaman genel anestezi gerekmez. İşlem kısa sürer ve birçok kadın aynı gün normal yaşantısına dönebilir. Uygun olgularda “gör ve tedavi et” yaklaşımıyla aynı seansta küçük polip alınması veya biyopsi yapılması da mümkün olabilir.

Ameliyathane histeroskopisi

Daha büyük lezyonların alınması, daha uzun işlem gereksinimi, kişinin ağrı eşiği, servikal darlık veya ofis işlemini tolere edememe gibi nedenlerle ameliyathane koşullarında planlanabilir. Bu durumda sedasyon, bölgesel ya da genel anestezi seçenekleri gündeme gelebilir.

En doğru ortam, işlemin neden istendiğine ve kişinin koşullarına göre seçilir.

İşlem sırasında neler olur?

İşlem öncesinde neden histeroskopi önerildiği, olası alternatifler ve ağrı kontrol seçenekleri konuşulur. Sonra ince kamera rahim ağzından geçilerek içeri ilerletilir. Rahim boşluğunun daha net görülmesi için genellikle serum fizyolojik benzeri sıvı verilir.

İşlem sırasında kadınlar en sık şu hisleri tarif eder:

• adet sancısına benzer kramp
• kasıkta baskı hissi
• kısa süreli rahatsızlık
• bazen bulantı veya hafif fenalık hissi

Rahatsızlık düzeyi kişiden kişiye değişir. Bu yüzden “herkeste çok kolay geçer” demek de, “kesin çok ağrılıdır” demek de doğru değildir.

Histeroskopi ultrasonun yerine mi geçer?

Her zaman değil. İkisi birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman tamamlayıcısıdır. Ultrason rahim, yumurtalıklar ve pelvis hakkında genel bilgi verir. Histeroskopi ise özellikle rahim boşluğu içindeki sorunlarda daha doğrudan değerlendirme sağlar.

Ağır adet kanamasında veya kalıcı ara kanamada, öykü rahim boşluğu içinde polip, submüköz miyom veya endometrial patoloji düşündürüyorsa histeroskopi daha anlamlı olabilir. Ama daha büyük miyomlar, yumurtalıklar ya da rahim dışı patolojiler için ultrason hâlâ temel görüntüleme yöntemidir.

Kimlerde başka değerlendirme yolları düşünülür?

Histeroskopi her şikâyette ilk basamak olmak zorunda değildir. Bazı kadınlarda önce ultrason, bazı kadınlarda kan tetkikleri, bazı kadınlarda ise gebelik testi ya da enfeksiyon değerlendirmesi önceliklidir. Ayrıca hamilelik olasılığı varsa işlem yapılmaz.

Eğer kişi ofis histeroskopisini tolere edemeyecek kadar ağrılı jinekolojik muayene öyküsüne sahipse, travma öyküsü varsa veya servikal geçiş çok zor görünüyorsa baştan farklı plan yapmak daha doğru olabilir.

Sık yanlış bilinenler

Histeroskopi büyük bir ameliyattır

Hayır. Her histeroskopi ameliyat düzeyinde değildir. Bir kısmı kısa süreli ofis işlemi olarak yapılabilir.

Histeroskopi ile her sorun çözülür

Hayır. Rahim boşluğu içindeki sorunlarda çok yararlıdır ama her jinekolojik şikâyetin yanıtı değildir.

Ultrason çekildiyse histeroskopiye gerek kalmaz

Her zaman değil. Rahim boşluğu içindeki bazı sorunları netleştirmek için histeroskopi gerekebilir.

İşlem çok ağrılıysa devam etmek zorundasınız

Hayır. Ağrı kontrolü seçenekleri önceden konuşulmalı ve gerekirse işlem durdurulup başka koşullarda planlanmalıdır.

Histeroskopi, rahim boşluğu kaynaklı sorunları anlamada çok değerli bir araçtır. En büyük avantajı, içeriyi doğrudan görmeyi sağlamasıdır. En doğru karar ise, neden önerildiğini, ofiste mi ameliyathanede mi daha uygun olduğunu ve sizde hangi beklentiyle yapılacağını açık konuşarak verildiğinde ortaya çıkar.