Amniyosentez Nasıl Yapılır?

Özet

Amniyosentez, gebelikte tanısal bilgi sağlamak için yapılan invaziv testlerden biridir. İşlem sırasında bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısından küçük bir örnek alınır. Bu sıvı laboratuvarda incelenerek bazı kromozomal veya genetik durumlar açısından daha net bilgi elde edilebilir.

Aileler için bu testin en zor tarafı çoğu zaman karar sürecidir. Çünkü bir yanda tanısal netlik, diğer yanda küçük de olsa işlem riski vardır. Bu nedenle amniyosentez, neden istendiği iyi anlaşılarak planlanmalıdır.

Amniyosentez nedir?

Amniyosentez, amniyon sıvısından örnek alınarak yapılan tanısal prenatal testtir. Tarama testlerinden farklı olarak amacı risk tahmini yapmak değil, daha doğrudan tanısal bilgi sağlamaktır.

Bu yüzden NIPT veya ikili test gibi tarama testleri yüksek risk verdiğinde ya da ultrasonda belirli bulgular saptandığında gündeme gelebilir.

Ne zaman önerilir?

Amniyosentez en sık şu durumlarda düşünülür:

• tarama testinde yüksek risk sonucu varsa
• ultrasonda anomali şüphesi varsa
• aile öyküsünde belirli genetik riskler varsa
• gebeliğin daha ileri haftasında tanısal test ihtiyacı doğduysa

Bazı aileler CVS yerine, daha sonraki haftada yapılan amniyosentezi tercih edebilir. Bunun nedeni gebelik haftası, testin tipi veya merkez yaklaşımı olabilir.

Hangi haftalarda yapılır?

Amniyosentez genellikle 15 ile 20. haftalar arasında yapılır. Daha geç haftalarda da gerekirse uygulanabilir. 15. haftadan önce yapılması genellikle tercih edilmez; çünkü komplikasyon riski daha yüksek olabilir.

Bu nedenle amniyosentez, CVS’ye göre daha ileri haftalarda yapılan tanısal test olarak düşünülebilir.

İşlem adım adım nasıl uygulanır?

İşlem öncesinde ultrasonla bebeğin, plasentanın ve uygun sıvı alanının yeri belirlenir. Daha sonra karın cildi antiseptikle temizlenir. İnce ve uzun bir iğne, ultrason rehberliğinde karın duvarından rahme ilerletilir ve amniyon sıvısından küçük bir örnek alınır.

İşlem sırasında ultrason görüntüsü kullanıldığı için bebeğin konumu izlenir. Çoğu kadın bunu kısa süren ama rahatsız edici bir işlem olarak tarif eder. Örnek alındıktan sonra işlem biter ve kısa süreli gözlem yapılabilir.

Hangi riskler konuşulur?

Amniyosentez invaziv bir işlemdir. Bu nedenle küçük de olsa işlemle ilişkili bazı riskler konuşulmalıdır:

• gebelik kaybı riski
• kısa süreli kramp veya ağrı
• çok az kanama veya sıvı sızıntısı
• enfeksiyon gibi nadir komplikasyonlar

NHS kaynaklarında, 15. haftadan sonra yapılan amniyosentezde gebelik kaybı riskinin düşük olduğu, ancak sıfır olmadığı vurgulanır. Karar verirken bu küçük risk ile elde edilecek tanısal bilgi birlikte değerlendirilir.

Sonuçlar ne kadar sürede çıkar?

Bu soru laboratuvara ve istenen incelemenin tipine göre değişir. Bazı hızlı sonuçlar daha erken gelebilir, daha ayrıntılı incelemeler ise daha uzun sürebilir. Ailelerin en çok zorlandığı dönem çoğu zaman bu bekleme sürecidir. Bu nedenle merkezinizden hangi sonucun ne kadar sürede çıkacağını net öğrenmek faydalıdır.

İşlem sonrası nelere dikkat edilir?

İşlem sonrası hafif kramp olabilir. Ancak şu durumlarda hızlı değerlendirme gerekir:

• artan karın ağrısı
• belirgin vajinal kanama
• su gelmesi şüphesi
• ateş
• kendinizi giderek daha kötü hissetme

Çoğu kadın işlem sonrası aynı gün içinde sakin bir rutinle devam eder. Ama merkezinizin önerdiği gözlem ve uyarı bilgileri mutlaka dikkate alınmalıdır.

Sık yanlış bilinenler

Amniyosentez tarama testidir

Hayır. Tanısal testtir.

Amniyosentez mutlaka zarar verir

Hayır. Küçük risk taşır ama otomatik olarak zarar verecek bir işlem değildir.

NIPT yaptıysam amniyosentez asla gerekmez

Her zaman değil. NIPT yüksek risk çıkarsa tanısal doğrulama gerekebilir.

Amniyosentez çok geç yapılan bir testtir, artık işe yaramaz

Doğru değildir. Gebeliğin uygun haftalarında tanısal bilgi için önemli bir seçenektir.

Amniyosentez, gebelikte tanısal netlik sağlayabilen önemli bir testtir. En doğru yaklaşım, işlemin nasıl yapıldığını ve ne için önerildiğini baştan net anlamaktır. Böylece karar, korku üzerinden değil bilgi üzerinden verilebilir.