Koryon Villus Örneklemesi (CVS)

Özet

CVS, gebelikte plasentadan küçük bir doku örneği alınarak yapılan tanısal testtir. Açılımı “chorionic villus sampling”dir. Tarama testleri risk hesabı verirken, CVS daha kesin tanısal bilgiye yaklaşmak için kullanılır. Bu nedenle yüksek riskli tarama sonucu, belirgin ultrason bulgusu ya da özel genetik nedenler olduğunda gündeme gelir.

Aileler açısından en önemli soru genellikle şudur: “CVS yaptırmak zorunda mıyım?” Cevap çoğu zaman hayırdır. CVS isteğe bağlıdır; ama önerildiği durumda neden önerildiğini ve hangi soruya cevap aradığını anlamak çok önemlidir.

CVS nedir?

CVS’de plasentadan çok küçük bir doku örneği alınır. Bu örnek laboratuvarda incelenerek bazı kromozomal ya da genetik durumlar açısından daha net bilgi elde edilir. Bu nedenle NIPT veya ikili test gibi tarama yöntemlerinden farklıdır. Çünkü amaç risk hesaplamak değil, tanıya yaklaşmaktır.

Burada en kritik fark şudur: CVS bir kan testi değil, girişimsel bir işlemdir.

Hangi durumda önerilir?

CVS şu durumlarda konuşulabilir:

• tarama testinde yüksek risk sonucu varsa
• önceki gebelik veya aile öyküsünde belirli genetik risk varsa
• ultrasonda bazı şüpheli bulgular görülmüşse
• ailenin tanısal netlik istemesi gerekiyorsa

Her yüksek riskli tarama sonucu doğrudan CVS zorunluluğu anlamına gelmez. Ancak erken haftalarda tanısal seçeneklerden biri olduğu için sık gündeme gelir.

Hangi haftalarda yapılır?

CVS çoğu merkezde gebeliğin 11 ile 14. haftaları arasında yapılır. Gerektiğinde biraz daha sonra da uygulanabilir; ancak temel avantajı, amniyosentezden daha erken dönemde yapılabilmesidir.

Bu erken zamanlama, tanısal bilgiye gebeliğin daha erken haftalarında ulaşılmasını sağlayabilir. Bu yüzden bazı aileler için önemli bir seçenektir.

İşlem nasıl uygulanır?

CVS genellikle ultrason eşliğinde yapılır. En sık yöntem, karın duvarından ince bir iğneyle plasentaya ulaşılarak örnek alınmasıdır. Bazı durumlarda servikal yoldan da yapılabilir; ancak hangi yolun seçileceği plasentanın yerleşimine ve merkezin yaklaşımına göre değişir.

İşlem öncesinde ultrasonla bebeğin ve plasentanın konumu değerlendirilir. İşlem birkaç dakika içinde tamamlanabilir. Sonrasında kısa süreli kramp veya hafif rahatsızlık hissi olabilir.

CVS ile amniyosentez arasındaki fark nedir?

En temel fark zamanlamadır:

• CVS daha erken haftalarda yapılabilir.
• Amniyosentez genellikle daha ileri haftalarda yapılır.

Bir diğer fark, alınan örnektir:

• CVS plasentadan örnek alır.
• Amniyosentez amniyon sıvısından örnek alır.

Hangi testin daha uygun olduğu; gebelik haftasına, neyin araştırıldığına ve klinik duruma göre değişir.

Riskleri nelerdir?

CVS invaziv bir işlemdir. Bu nedenle küçük de olsa risk taşır. En çok konuşulan risk, gebelik kaybı riskidir. Güncel hasta kaynaklarında bu risk çoğu tekil gebelikte düşük olarak ifade edilir. Bunun yanında enfeksiyon, kanama, işlem sonrası kramp ve bazen örneğin yeterli olmaması gibi durumlar da görülebilir.

Burada önemli olan, riski küçümsemek de abartmak da değildir. En doğru yaklaşım, bu küçük riskin hangi klinik fayda için alındığını bilmektir.

İşlem sonrası nelere dikkat edilir?

İşlem sonrası hafif kramp, kısa süreli rahatsızlık veya az miktarda lekelenme olabilir. Ancak şu durumlarda hızlı değerlendirme gerekir:

• belirgin kanama
• su gelmesi şüphesi
• ateş
• giderek artan ağrı
• yoğun kasılma hissi

İşlem sonrası merkezin verdiği öneriler mutlaka dikkate alınmalıdır.

Sık yanlış bilinenler

CVS tarama testidir

Hayır. Tanısal testtir.

CVS yapılırsa bebeğe kesin zarar verir

Hayır. Küçük risk taşır ama otomatik olarak zarar vermez.

Yüksek riskli tarama sonucu varsa herkes CVS yaptırmak zorundadır

Hayır. Bu karar aileyle birlikte ve bilgilendirilmiş şekilde verilir.

CVS ile amniyosentez tamamen aynı testtir

Doğru değildir. Zamanlama ve örnek alınan doku farklıdır.

CVS, gebelikte tanısal netlik sağlayabilen güçlü bir testtir. Ancak bu güç, küçük de olsa işlem riskiyle birlikte gelir. Bu nedenle en iyi karar, neden bu teste ihtiyaç duyulduğunu ve hangi soruya cevap arandığını net biçimde anlayarak verilir.