40 Haftalık Gebelik: Tahmini Doğum Tarihi, Bekleyiş ve Hareket Takibi

Özet

40 haftalık gebelikte artık tahmini doğum tarihine gelinmiştir. Buna rağmen doğumun hâlâ başlamamış olması tek başına anormal değildir. Bazı anne adayları sık sık kasılma hisseder ama aktif doğuma geçmez, bazıları ise birden başlayan düzenli sancılarla hastaneye gider. Bu nedenle 40. hafta, hem sabrın hem de doğru takip becerisinin sınandığı dönemlerden biridir.

Bu haftanın en önemli başlığı, hareket takibini gevşetmemektir. Bebek rahim içinde daha sıkışık olsa da olağan hareket paternini sürdürmelidir. Ayrıca gerçek sancıların neye benzediğini bilmek, gereksiz paniği azaltırken gecikmiş başvuruyu da önler.

40 haftalık gebelikte annede neler olur?

Eğer ilk bebeğinizse bu hafta bir kontrol randevunuz olabilir. Tansiyonunuz ölçülür, karnın büyüklüğü değerlendirilir ve idrar örneği istenebilir. Amaç hem sizin hem de bebeğin iyi durumda olduğundan emin olmaktır.

Günlük yaşamda ise Braxton Hicks kasılmaları daha sık hissedilebilir. Rahim kasılır, karın sertleşir ve sonra gevşer. Bunlar çoğu zaman hazırlık kasılmalarıdır. Bunun yanında ayaklarda, bileklerde ve ellerde şişlik artmış olabilir. Gün sonunda belirginleşen hafif ödem sık görülür; ancak ani ve hızlı artış önemlidir.

1. haftada bekleyiş zihinsel olarak da zorlayıcı olabilir. Sürekli "başladı mı?" diye düşünmek, yanlış alarmlar yaşamak ve çevreden gelen sorularla uğraşmak yorucu olabilir. Bu duygular olağandır. Tahmini doğum tarihinin bir hedef tarih olduğunu, kesin bir bitiş çizgisi olmadığını akılda tutmak rahatlatıcı olabilir.

Bu hafta için not: El ve ayaklarda hafif şişlik sık görülür; ama ani artış, şiddetli baş ağrısı ya da görme değişiklikleriyle birlikteyse bunu sıradan ödem gibi düşünmemek gerekir.

Bebekte 40. haftada gelişim nasıl ilerler?

Bebek bu hafta yaklaşık 51.2 cm uzunluğundadır. Ortalama ağırlıklar değişken olmakla birlikte pek çok bebek doğuma artık tamamen hazırdır. Rahim içindeki alan çok azalmıştır; bu yüzden hareketler geniş dönüşlerden çok baskı, itme ve yuvarlanma şeklinde hissedilir.

Sıkışık görünmesine rağmen bebeğin olağan hareket düzeni sürmelidir. Son günlerde hareketlerin yavaşlaması ya da tamamen durması beklenen bir durum değildir. Hatta bu dönemde hareket takibi daha da önem kazanır, çünkü doğuma çok yaklaşıldığı için "zaten yer kalmadı" diye düşünülerek azalma gözden kaçabilir.

Bebeğin yağ depoları, cilt yapısı ve organ olgunluğu doğum sonrası yaşama geçişi destekler. Bununla birlikte sağlıklı bir bebek için en önemli işaretlerden biri hâlâ canlı hareketlerin devam etmesidir.

Bu hafta için not: Bebeğin daha az alanda bulunması, hareket azalmasını açıklamak için yeterli bir neden değildir.

Gerçek sancı ile son dönem Braxton Hicks nasıl ayrılır?

Braxton Hicks kasılmaları düzensizdir. Bir süre gelir, sonra azalır; bazen yürüyünce ya da pozisyon değiştirince hafifler. Gerçek doğum kasılmaları ise çoğu zaman giderek daha düzenli hale gelir, araları kısalır ve daha ağrılı hissedilir.

Gerçek kasılmalarda ağrı, karın sertleştiğinde belirginleşir ve gevşeyince azalır. Buna bel ağrısı, nişan, su gelmesi ya da pelvik bölgede belirgin basınç eşlik edebilir. Birçok merkez, kasılmalar yaklaşık 5 dakikada bir geliyor ve yaklaşık 1 dakika sürüyorsa aramanızı ister; ancak kendi doktorunuzun veya hastanenizin verdiği planı esas almak en doğrusudur.

Eğer kasılmaların gerçek olup olmadığından emin değilseniz, beklemek yerine sağlık ekibine danışmak daha güvenlidir.

40. haftada doğum başlamadıysa ne olur?

Tahmini doğum tarihinin geçmesi otomatik olarak sorun olduğu anlamına gelmez. Bazı gebeliklerde birkaç gün daha beklenir ve hareket takibi ile kontroller sürdürülür. Bazı durumlarda 41. haftaya doğru ek değerlendirmeler, NST gibi izlem testleri ya da doğumu başlatmaya yönelik seçenekler konuşulabilir.

Doktorunuz rahim ağzının durumuna, bebeğin genel haline, amniyon sıvısına ve sizin tıbbi durumunuza göre bir plan yapar. Bazı anne adaylarında membran sıyırma gibi yöntemler, bazılarında ise indüksiyon yani doğumu başlatma seçenekleri gündeme gelir.

Bu süreçte internetten bulunan yöntemlerle doğumu kendi kendine başlatmaya çalışmak yerine, size özel planı izlemek daha güvenlidir. En doğru yol, belirtileriniz ve kontrolleriniz doğrultusunda sağlık ekibinizle birlikte karar vermektir.

Hangi durumda değerlendirme gerekir?

Aşağıdaki durumlarda sağlık ekibine başvurmak gerekir:

• bebeğin hareketlerinde azalma, zayıflama ya da durma hissi
• taze kırmızı kanama
• su gelmesi
• düzenli, ağrılı ve giderek sıklaşan kasılmalar
• ani artan şişlik, şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı veya kaburga altı ağrısı
• ateş, nefes darlığı ya da kötüleşen genel durum hissi

Bu hafta için kısa yapılacaklar listesi

1. hafta için yararlı olabilecek küçük adımlar şunlar olabilir:

• bebeğin hareket düzenini dikkatle izleyin
• doğum ekibinizin verdiği başvuru planını telefonunuzda kolay ulaşılır tutun
• kontrol randevularınızı aksatmayın
• kasılmaların süresini ve sıklığını not etmeyi bilin
• doğum başlamadıysa sonraki kontrol ve izlem planını doktorunuzla netleştirin

40 haftalık gebelikte asıl mesele, sabırsızlıkla beklerken güvenli takibi sürdürmektir. Tahmini doğum tarihi gelmiş olabilir; ama bu tarih kesin bir son çizgi değildir. Hareket takibi, gerçek sancıyı ayırt etme ve beklenmedik belirtileri ciddiye alma, bu haftanın en önemli başlıklarıdır.