HPV Kansere Neden Olur mu? Hangi Tipler Risklidir, Hangileri Değildir?

Özet

HPV dendiğinde birçok kişinin aklına doğrudan kanser gelir. Bu anlaşılır bir kaygıdır. Ancak burada çok önemli bir ayrım vardır: HPV enfeksiyonu çok yaygındır, ama her HPV kansere neden olmaz. Hatta çoğu HPV enfeksiyonu hiçbir ciddi sorun oluşturmadan vücut tarafından kontrol altına alınır.

Kanser riski, belirli yüksek riskli HPV tiplerinin uzun süre kalıcı olmasıyla ortaya çıkar. Bu yüzden HPV’yi değerlendirirken tek bir sonuca bakmak değil; tip, kalıcılık ve hücresel değişim olup olmadığını birlikte düşünmek gerekir.

HPV çok yaygın bir virüs müdür?

Evet. HPV, cinsel olarak aktif insanların çok büyük kısmının hayatlarının bir döneminde karşılaşabileceği kadar yaygın bir virüstür. Bu bilgi çok önemlidir; çünkü HPV saptanması her zaman olağan dışı bir durum anlamına gelmez.

Asıl fark, enfeksiyonun vücut tarafından temizlenip temizlenmediğinde ortaya çıkar.

Her HPV tipi kansere neden olur mu?

Hayır. HPV’nin çok sayıda tipi vardır ve bunların hepsi aynı davranmaz. Bazı tipler siğil yapma eğilimindedir, bazı tipler ise yüksek riskli kabul edilir ve uzun süre kalıcı kaldıklarında kansere giden hücresel değişimlerle ilişkilidir.

Bu nedenle “HPV var” cümlesi tek başına yeterli değildir. Hangi tipten söz edildiği ve hücresel düzeyde değişiklik olup olmadığı önemlidir.

Yüksek riskli ve düşük riskli tipler ne demektir?

Basitçe söylemek gerekirse:

• Düşük riskli tipler daha çok genital siğillerle ilişkilidir.
• Yüksek riskli tipler ise rahim ağzı başta olmak üzere bazı kanserlerle ilişkilidir.

En çok konuşulan yüksek riskli tipler 16 ve 18’dir. Ama tek riskli tip bunlar değildir. Yine de bunların özel önemi vardır; çünkü servikal prekanser ve kanserle en güçlü ilişkili tipler arasında yer alırlar.

Kanser riski neden kalıcı enfeksiyonla ilişkilidir?

Çünkü çoğu HPV enfeksiyonu geçicidir. Vücut enfeksiyonu kontrol altına aldığında kanser gelişmez. Sorun, yüksek riskli tiplerin yıllar boyunca kalıcı olması ve serviks hücrelerinde adım adım değişiklik başlatmasıdır. Önce prekanseröz hücre değişimleri gelişebilir. Bunlar saptanmaz ve izlenmezse bazı olgularda kansere ilerleyebilir.

Yani kansere giden yol ani değildir. Bu bilgi, taramanın neden etkili olduğunu açıklar.

HPV hangi kanserlerle ilişkilidir?

HPV en çok rahim ağzı kanseri ile ilişkilidir. Bunun dışında şu bölgelerdeki bazı kanserlerle de ilişkilidir:

• vulva
• vajina
• anüs
• penis
• ağız ve boğaz bölgesi

Ancak yine aynı ilke geçerlidir: HPV ile karşılaşmak, otomatik olarak bu kanserlerden birine sahip olduğunuz anlamına gelmez.

HPV pozitif çıkan biri ne anlamalıdır?

İlk olarak panik yapmaması gerekir. HPV pozitiflik, “kanserim var” anlamına gelmez. Bu sonucun anlamı çoğu zaman şudur: belirli aralıklarla yeniden değerlendirme, smear veya kolposkopi gibi ek basamaklarla durumun izlenmesi gerekir.

Burada asıl amaç, riskli değişiklik varsa bunu çok erken dönemde fark etmektir. Bu nedenle pozitif sonuç korku değil, izlem planı gerektirir.

Aşı ve tarama neden birlikte düşünülmelidir?

HPV aşısı korunmada çok değerlidir. Özellikle yüksek riskli tiplerle karşılaşma riskini azaltır. Ancak aşılanmış olmak taramaya gerek olmadığı anlamına gelmez. Çünkü aşı ve tarama farklı şeyler yapar:

• Aşı korunmaya yardım eder.
• Tarama gelişen hücresel değişiklikleri erken bulmaya yardım eder.

Bu nedenle birini diğerinin yerine koymak doğru değildir.

Sık yanlış bilinenler

HPV pozitifsem mutlaka kanserim vardır

Hayır. Çoğu HPV enfeksiyonu geçicidir ve kanser anlamına gelmez.

Genital siğil yapan HPV tipleri serviks kanseriyle aynı şeydir

Hayır. Düşük riskli ve yüksek riskli tipler farklıdır.

Hiç belirti yoksa HPV önemli değildir

Doğru değildir. Yüksek riskli HPV çoğu zaman belirti vermeden de izlem gerektirebilir.

HPV aşısı oldum, artık taramaya gerek yok

Hayır. Tarama önerilen aralıklarla devam etmelidir.

HPV ile kanser arasındaki ilişki gerçektir, ama bu ilişki doğrudan ve otomatik değildir. En önemli nokta, her HPV enfeksiyonunun kansere gitmediğini; riski belirleyenin yüksek riskli tiplerin kalıcılığı ve hücresel değişim olduğunu bilmektir. Bu bilgi, gereksiz korkuyu azaltır ve doğru takibi mümkün kılar.