Özet
Pelvik inflamatuar hastalık, rahim, fallop tüpleri, yumurtalıklar ve bazen çevre pelvik dokuları etkileyebilen bir enfeksiyon tablosudur. Çoğu zaman vajina veya rahim ağzından yukarı doğru ilerleyen enfeksiyonlarla ilişkilidir. Bu nedenle basit bir akıntı veya servisit tablosu, tedavi edilmediğinde daha yukarı genital sisteme yayılabilir.
PID her zaman çok dramatik başlamaz. Bazı kadınlarda hafif belirtilerle ilerler, bazılarında ise ağrı, ateş ve belirgin hastalık hissi yapar. Bu nedenle “çok kötü değilse önemli değildir” diye düşünmek doğru değildir.
PID ne demektir?
PID, üst genital sistem enfeksiyonudur. Yani enfeksiyon yalnızca vajina veya rahim ağzında kalmaz; rahim iç tabakasına, tüplere ve çevre dokulara ulaşabilir. Enfeksiyon erken tanınırsa çoğu zaman antibiyotikle tedavi edilir. Ancak gecikirse komplikasyon riski artar.
Bu yüzden PID, sadece “kasıkta enfeksiyon” gibi hafif bir ifade ile geçiştirilmemelidir.
En sık belirtiler nelerdir?
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- alt karın veya pelvik ağrı
- cinsel ilişki sırasında derin ağrı
- adet döneminde beklenmedik artmış ağrı
- adetler arasında ya da ilişki sonrası kanama
- anormal vajinal akıntı
- ateş veya üşüme
- bulantı ve halsizlik
- idrar yaparken rahatsızlık
Ancak önemli bir nokta şudur: herkeste belirti olmaz. Hafif ama tekrarlayan pelvik ağrı ve akıntı da PID ile ilişkili olabilir.
Hangi enfeksiyonlar veya durumlar PID’ye yol açabilir?
En sık ilişkili nedenler şunlardır:
- klamidya
- gonore
- vajinadaki bakterilerin yukarı ilerlemesi
- rahim ağzının açıldığı bazı işlemler sonrası gelişen enfeksiyonlar
Bazen doğum, düşük, kürtaj, rahim içi araç yerleştirilmesi sonrası erken dönemde de risk artabilir. Ancak her PID mutlaka yeni bir işlem sonrası gelişmez.
Neden erken tanı önemlidir?
PID’de erken tedavi çok önemlidir. Çünkü enfeksiyon uzarsa şu sonuçlar gelişebilir:
- tüplerde hasar
- infertilite riski
- dış gebelik riskinde artış
- kronik pelvik ağrı
- tubo-ovaryan apse gibi daha ciddi enfeksiyon tabloları
Burada özellikle infertilite ve dış gebelik riski, üst sıralardaki içeriklerde bazen genel geçilir; oysa klinik olarak en önemli sonuçlardan biridir.
Tanı ve tedavi nasıl planlanır?
Tanı çoğu zaman belirtiler, pelvik muayene ve enfeksiyon testleri ile konur. Gerekirse:
- gebelik testi
- vajinal ve servikal sürüntüler
- kan testleri
- ultrason
- nadiren daha ileri görüntüleme
planlanabilir.
PID’de tanı çoğu zaman “tek bir test pozitif çıkarsa” değil, klinik şüpheyle konur. Çünkü geç kalmamak için bazen güçlü olasılık varsa ampirik antibiyotik tedavisine erken başlanır. Tedavi çoğu zaman antibiyotiktir. Bazı hastalarda ağrı kontrolü ve cinsel partner değerlendirmesi de gerekir.
Hangi durumda acil değerlendirme gerekir?
Aşağıdaki durumlarda hızlı değerlendirme gerekir:
- şiddetli pelvik ağrı
- hızla artan karın ağrısı
- yüksek ateş
- kusma ve kötü genel durum
- gebelik olasılığı ile birlikte ağrı
- bayılma, baş dönmesi
- yoğun vajinal kanama
Bu bulgular PID’ye ek olarak dış gebelik veya apse gibi daha ciddi tabloları düşündürebilir.
Sık yanlış bilinenler
PID sadece çok ağır enfeksiyonlarda olur
Hayır. Hafif başlayan veya sinsi seyreden olgular da olabilir.
Ateşim yoksa PID olamam
Doğru değildir. Ateş her hastada görülmez.
Sadece akıntı varsa önemli değildir
Hayır. Özellikle pelvik ağrı veya ilişki sırasında derin ağrı eşlik ediyorsa daha dikkatli olmak gerekir.
Antibiyotik başlayınca partnerin değerlendirilmesine gerek yoktur
Yanlış. Cinsel yolla bulaşan etken şüphesi varsa partner değerlendirmesi önemlidir.
Pelvik inflamatuar hastalık, erken fark edildiğinde iyi yönetilebilen; geç kalındığında ise uzun dönem sonuçları olabilen bir enfeksiyon tablosudur. Alt karın ağrısı, anormal akıntı ve düzensiz kanama birlikte olduğunda bunu sıradan vajinal enfeksiyon gibi görmemek gerekir.
Sık Sorulan Sorular
- PID nedir?
- Rahim, tüpler, yumurtalıklar ve çevre dokuları etkileyebilen üst genital sistem enfeksiyonudur.
- PID belirtileri nelerdir?
- Alt karın ağrısı, anormal akıntı, cinsel ilişki sırasında derin ağrı, ateş ve düzensiz kanama görülebilir.
- PID neden önemlidir?
- Tedavi gecikirse kronik pelvik ağrı, infertilite ve dış gebelik riski artabilir.
- PID her zaman ateş yapar mı?
- Hayır. Bazı kadınlarda hafif veya daha sinsi seyredebilir.
- Ne zaman acil yardım gerekir?
- Şiddetli ağrı, ateş, kusma, gebelik olasılığıyla birlikte ağrı veya bayılma hissi varsa hızlı değerlendirme gerekir.
İlgili Yazılar
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi