Özet
Vajinit, vajinanın iltihaplanması ya da enfeksiyonudur. Kadınlarda en sık görülen jinekolojik yakınmalardan biridir. Genellikle akıntı, koku, kaşıntı, yanma ve bazen ilişkide rahatsızlıkla kendini gösterir. Ancak vajinit tek bir hastalık değil, farklı nedenlerle oluşabilen bir grup sorundur.
Bu nedenle “vajinal enfeksiyon” dendiğinde önce hangi tablodan söz ettiğimizi ayırmak gerekir. Çünkü mantar enfeksiyonu, bakteriyel vajinozis ve trikomonas birbirinden farklıdır; tedavileri de aynı değildir.
Vajinit ne demektir?
En sade tanımıyla vajinit, vajinal dokuda iltihaplanma ve buna bağlı şikâyetler gelişmesidir. Bazen enfeksiyon ön plandadır, bazen vajinal flora dengesinin bozulması, bazen de menopozal kuruluk gibi enfeksiyon dışı nedenler tabloya benzer belirtiler yapabilir.
Bu yüzden sadece akıntıya bakarak hangi nedenin sorumlu olduğunu anlamak her zaman mümkün değildir.
En sık belirtiler nelerdir?
Vajinitte sık görülen belirtiler şunlardır:
- vajinal akıntıda artış
- akıntının renginde değişiklik
- kötü koku
- vajinada kaşıntı
- yanma ve tahriş
- idrar yaparken rahatsızlık
- cinsel ilişki sırasında acı veya hassasiyet
Bazı kadınlarda belirti hafiftir, bazı kadınlarda günlük yaşamı ciddi biçimde etkileyebilir.
En yaygın nedenler hangileridir?
En sık gördüğümüz vajinit nedenleri şunlardır:
- Bakteriyel vajinozis: Daha çok ince, gri-beyaz akıntı ve balıksı koku ile öne çıkar.
- Vajinal mantar enfeksiyonu: Kaşıntı, yanma ve çoğu zaman yoğun beyaz akıntı ile dikkat çeker.
- Trikomonas enfeksiyonu: Kötü kokulu akıntı, tahriş ve bazen cinsel yolla bulaş ilişkisi olan bir tablodur.
- Atrofik vajinit / menopozal kuruluk: Enfeksiyon olmadan da yanma, hassasiyet ve ilişki ağrısı yapabilir.
Bu yüzden bütün vajinitleri “mantar oldum” diye düşünmek çok sık yapılan bir hatadır.
Her akıntı vajinal enfeksiyon mudur?
Hayır. Bu önemli bir ayrımdır. Vajinal akıntı döngü boyunca miktar ve kıvam değiştirebilir. Şeffaf, kokusuz ve kişiye rahatsızlık vermeyen akıntı her zaman enfeksiyon anlamına gelmez. Enfeksiyonu daha çok düşündüren şey şunlardır:
- kötü koku
- kaşıntı ve yanma
- belirgin renk değişimi
- ağrı veya tahriş
- cinsel ilişki sırasında rahatsızlık
Yani akıntı tek başına değil, beraberindeki belirtilerle anlam kazanır.
Kendi kendine ilaç kullanmak neden bazen sorunu uzatır?
Birçok kadın benzer yakınmaları daha önce yaşadığı için doğrudan mantar tedavisi kullanır. Oysa sorun bakteri kaynaklıysa ya da trikomonas gibi cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonsa tablo düzelmeyebilir. Hatta belirtiler geçici olarak baskılanıp tanıyı geciktirebilir.
Özellikle sürekli tekrar eden kaşıntı ve akıntıda her seferinde aynı ilacı kullanmak doğru yaklaşım değildir. Etkeni görmek gerekir.
Tanı ve tedavi nasıl planlanır?
Tanı çoğu zaman öykü ve jinekolojik değerlendirme ile başlar. Gerekirse:
- vajinal pH
- mikroskopik inceleme
- kültür veya NAAT testleri
- rahim ağzı değerlendirmesi
planlanabilir.
Tedavi ise etkene göre değişir. Mantar, bakteriyel vajinozis ve trikomonas için kullanılan ilaçlar aynı değildir. Bu yüzden doğru tanı tedavinin temelidir.
Ne zaman değerlendirme gerekir?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme geciktirilmemelidir:
- kötü kokulu akıntı varsa
- kaşıntı ve yanma belirginse
- cinsel ilişki ağrılı hale geldiyse
- şikâyetler sürekli tekrar ediyorsa
- gebelik varsa
- ateş, kasık ağrısı veya ara kanama eşlik ediyorsa
Bu gibi durumlarda servisit veya pelvik inflamatuar hastalık gibi daha yukarı yerleşimli enfeksiyonlar da düşünülmelidir.
Sık yanlış bilinenler
Her vajinal akıntı enfeksiyondur
Hayır. Normal akıntı ile enfeksiyon bulguları aynı şey değildir.
Vajinit demek mantar demektir
Doğru değildir. Bakteriyel vajinozis, trikomonas ve diğer nedenler de vardır.
Eczaneden alınan tek bir ilaç her vajinal enfeksiyona iyi gelir
Hayır. Tedavi etkene göre değişir.
Koku yoksa enfeksiyon olmaz
Her zaman değil. Bazı mantar ve irritasyon tablolarında kötü koku belirgin olmayabilir.
Vajinit, sık görülen ama tek tip olmayan bir sorundur. Akıntı, kaşıntı ve yanma birlikte olduğunda nedenin doğru anlaşılması gerekir. En iyi tedavi, belirtileri ezbere değil; etkene göre değerlendirmekle planlanır.
Sık Sorulan Sorular
- Vajinit nedir?
- Vajinanın iltihaplanması veya enfeksiyonudur. Kaşıntı, akıntı, koku ve yanma yapabilir.
- Vajinitin en sık nedenleri nelerdir?
- En sık nedenler bakteriyel vajinozis, vajinal mantar enfeksiyonu ve trikomonastır.
- Her akıntı vajinit midir?
- Hayır. Şeffaf, kokusuz ve rahatsızlık vermeyen akıntı her zaman enfeksiyon anlamına gelmez.
- Kendi kendime mantar ilacı kullanabilir miyim?
- Tekrarlayan veya atipik şikâyetlerde ezbere ilaç kullanmak tanıyı geciktirebilir. Nedenin netleşmesi daha doğrudur.
- Ne zaman doktora gitmeliyim?
- Kötü koku, yoğun kaşıntı, gebelik, ateş, kasık ağrısı veya sürekli tekrarlayan şikâyetlerde değerlendirme gerekir.
İlgili Yazılar
Muayene ve klinik değerlendirme için randevu oluşturun
Sağlık durumunuzla ilgili bireysel değerlendirme için randevu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.
Randevu Talebi