Prolapsus Cerrahisi Sonrası İyileşme

Özet

Prolapsus cerrahisi sonrası iyileşme, ameliyatın tipi kadar kişinin genel sağlık durumuna, eşlik eden işlemlere ve iyileşme hızına göre değişir. Yine de çoğu kadında ilk günler ve ilk haftalar için beklenen ortak bir çerçeve vardır. Bu dönemi önceden bilmek, hem gereksiz kaygıyı azaltır hem de gerçekten dikkat edilmesi gereken uyarı işaretlerini daha erken fark etmeyi sağlar.

Burada önemli olan, iyileşmeyi yalnızca “istirahat” olarak düşünmemektir. Çok erken aşırı yüklenmek kadar tamamen hareketsiz kalmak da doğru değildir.

İlk 24 saatte neler beklenir?

RCOG'un pelvik floor repair sonrası iyileşme bilgisinde ilk 24 saatte birkaç başlık öne çıkar:

• anesteziye bağlı sersemlik ve yorgunluk
• bazen kısa süreli bulantı
• mesane boşaltımını desteklemek için kateter
• bazı ameliyatlarda vajinal pack

Kateter genellikle yaklaşık 24 saate kadar tutulur. Eğer idrar yapmada güçlük olursa birkaç gün daha gerekebilir. Bu durum can sıkıcı olabilir ama her zaman sorun çıktığı anlamına gelmez; bazen mesanenin geçici olarak dinlenmeye ihtiyacı olur.

İlk günlerde ağrı, kanama ve idrar yapma nasıl seyreder?

İlk günlerde alt karında ve vajinal bölgede ağrı veya rahatsızlık beklenebilir. Bu genellikle birkaç günde azalır. Vajinal yoldan yapılan prolapsus onarımlarında hafif vajinal kanama veya kahverengi-kırmızı akıntı 2–3 hafta kadar sürebilir. RCOG bunu hafif adet benzeri bir kanama olarak tanımlar.

Özellikle anterior onarım yapıldıysa idrar akışında bir süre yavaşlama veya mesaneyi boşaltmanın daha uzun sürmesi hissedilebilir. Bu çoğu zaman zamanla düzelir.

Yürüyüş, merdiven ve günlük hareket ne zaman başlar?

İyileşmenin önemli parçalarından biri erken mobilizasyondur. RCOG, eve dönülen gün yürümeye başlanabileceğini, düşük etkili aktivitenin ve kısa yürüyüşlerin ilk haftalarda yararlı olduğunu belirtir. Buradaki mantık şudur:

• dolaşımı artırmak
• pıhtı riskini azaltmak
• bağırsakların çalışmasını kolaylaştırmak
• genel iyileşmeyi desteklemek

İlk günlerde kısa ve sık yürüyüşler daha uygundur. Rahatladıkça süre kademeli uzatılır.

Ağır kaldırma, egzersiz, araba kullanma ve cinsel yaşam ne zaman gündeme gelir?

Bu başlık en çok merak edilen konulardan biridir. RCOG bilgisine göre:

• İlk ay hafif yüklerle sınırlı kalmak gerekir.
• Ağır kaldırma ve yorucu aktiviteler genellikle 4–6 hafta ertelenir.
• Düşük etkili egzersizler ilk haftalarda başlanabilir; yüzme çoğu kadında kanama ve akıntı bittikten sonra 2–4 hafta içinde gündeme gelebilir.
• Araba kullanma çoğu kadında 2–4 hafta içinde, rahat oturabiliyor, emniyet kemerini takabiliyor ve acil fren yapabiliyorsa yeniden mümkün olur.
• Cinsel ilişki genellikle 4–6 hafta sonrasında, yara iyileşmesi tamamlanınca ve kişi kendini rahat hissedince düşünülür.

Burada süreler bir yarış hedefi değildir. Kendinizi başkalarıyla kıyaslamak iyileşmeye yardımcı olmaz.

Kabızlık neden özellikle önemlidir?

Kabızlık prolapsus cerrahisi sonrasında özellikle kaçınmak istediğimiz durumlardan biridir. Çünkü ıkınma pelvik taban üzerine gereksiz yük bindirir ve dikiş hattını rahatsız edebilir. RCOG, lif, sıvı ve gerekirse uygun desteklerle kabızlıktan korunmanın önemini özellikle vurgular.

Bu nedenle iyileşme döneminde yalnızca yara değil, bağırsak düzeni de tedavinin parçası gibi düşünülmelidir.

Pelvik taban egzersizleri ne zaman başlanır?

RCOG, kateter çıktıktan ve kişi kendi başına idrarını yapabildikten sonra pelvik taban egzersizlerine nazik biçimde başlanabileceğini belirtir. Kısa ve uzun kasılmaların birlikte çalışılması önerilir. Ancak bu egzersizlerin ağrıya rağmen zorlayıcı yapılması doğru değildir.

Eğer egzersiz zor geliyorsa veya nasıl yapılacağını anlamakta güçlük varsa kadın sağlığı fizyoterapisi desteği çok yararlı olabilir.

Hangi belirtilerde erken değerlendirme gerekir?

Aşağıdaki durumlarda iyileşmeyi yalnızca “normal süreç” diye düşünmek doğru değildir:

• ağır veya kötü kokulu vajinal kanama/akıntı
• ateş
• idrar yaparken belirgin yanma ve sıklaşma
• bacakta ağrılı, kızarık, şiş alan
• nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• giderek artan ağrı
• idrar yapamama

Bunlar enfeksiyon, hematom, DVT veya mesane boşaltma sorunları gibi nedenlerle ilişkili olabilir. Ayrıca NICE, prolapsus cerrahisi sonrası 6. ayda değerlendirme yapılmasını ve mesh kullanıldıysa mesh exposure açısından muayene edilmesini önerir.

Sık yanlış bilinenler

Ne kadar çok dinlenirsem o kadar hızlı iyileşirim

Hayır. Erken ama kontrollü hareket iyileşmenin parçasıdır.

İlk kanama anormaldir

Her zaman değil. Hafif vajinal kanama birkaç hafta sürebilir.

Ağır kaldırmaya erken dönersem bir şey olmaz

Doğru değildir. İç iyileşme için zamana ihtiyaç vardır.

İlişki için takvimdeki günü beklemek yeterlidir

Hayır. Doku iyileşmesi kadar kişinin konforu da önemlidir.

Prolapsus cerrahisi sonrası iyileşme, sabır ve kademeli dönüş gerektiren bir süreçtir. Hafif kanama, geçici yavaş idrar akışı ve yorulma beklenebilir. İyi iyileşmenin püf noktası, aşırı yüklenmeden aktif kalmak ve normal ile anormal işaretleri birbirinden ayırabilmektir.